Tungkol Saan ang Modyul na Ito?
Humigit-kumulang sa anim na bilyon ang populasyon ng mundo ngayon.
Habang dumarami ang tao, lumalaki rin ang pangangailangan sa pagkain. Sa
kasamaang-palad, ang hamon na makapagtustos ng maraming pagkain ay hindi
makasabay sa mabilis na paglaki ng populasyon, bukod pa sa pagbabago ng
panahon, at ang kakulangan at mahinang kalidad ng tubig sa ilang lugar.
Nangyayari ito sa panahong ang mga agrikultural na lupain at mga sustansiyang
nasa lupa ay nasa iba’t ibang yugto ng pagkaubos o pagkasaid.
Ang mga ganitong pangyayari ay hindi naman dapat magdulot ng alarma o
pagkabahala. Subalit, ipinahihiwatig ng mga ito na tayo ay mag-isip. Ang lupa,
bilang pangunahing pinagkukunan ng mga likas na yaman ng sangkatauhan, ay
nahaharap sa iba’t ibang anyo ng pagkasira na dulot ng kalikasan at gawangtaong
mga salik. Hindi ba’t ngayon na ang panahon upang ito’y ating tigilan?
Mabuti naman at may iba pang paraan upang tayo’y patuloy na
makapagtanim ng mga halaman, makapagsaka, makapaghalaman. Ang
hydroponics ay isang paraan ng pagpapalago ng mga halaman nang hindi
nangangailangan ng lupa. Subalit hindi naman ito nangangahulugan na
magagawa na nitong palitan ang tradisyonal na paraan ng pagtatanim.
Isang alternatibong paraan lamang ng pagtatanim ang hydroponics at hindi
pa rin nito matutumbasan ang tradisyonal na paraan ng pagtatanim. Hindi ito
ang kasagutan sa ating mga agam-agam at problema kung ang produksiyon ng
pagkain at pangglobong kagutuman ang pag-uusapan. Ipinakikita lamang ng
hydroponics na may iba pang nakalaang mapagkukunan ng ating makakain.
Matututuhan mo sa modyul na ito ang alternatibong paraan ng pagtatanim
na inaasahang makatutulong sa pagsuporta at pagpapanatili ng buhay para sa
lahat.
Nahahati sa dalawang aralin ang modyul na ito:
Aralin 1—Ano ang Hydroponics at Bakit Ito Mahalaga?
Aralin 2—Mga Hakbang sa Hydroponic na Paghahalaman
Anu-ano ang Matututuhan Mo sa Modyul na Ito?
Pagkatapos pag-aralan ang modyul na nito, maaari mo nang:
♦ mailarawan ang mga katangian ng hydroponic na paghahalaman;
♦ maipaliwanag ang kahalagahan ng hydroponics bilang isang
alternatibong paraan ng pagtatanim; at
♦ mailarawan ang mabubuti at di-mabubuting epekto ng hydroponic na
paghahalaman.

Anu-ano na ang mga Alam Mo?
Subukang sagutin ang sumusunod na pagsusulit bago mo simulan ang pagaaral
ng modyul. Layunin nito na malaman kung gaano ka kapamilyar sa mga
paksang tatalakayin dito. Huwag mabahala kung sakaling hindi mo nasagutan
nang tama ang lahat.

A. Punan ang patlang.
Ang ay isang alternatibong paraan ng pagtatanim. Ito
ang siyensiya na nakapagpapalago ng mga halaman o tanim nang hindi
ginagamitan ng
. Sa katunayan, sa alternatibong paraang
ito, ang mga ay maaaring lumago o lumaki kahit sa
buhangin. Kung wala namang lupa, ang solusyong
na
naglalaan ng pagkain sa mga tanim na kailangan para sa paglaki at
paglago ng mga tao. Naisasagawa ito sa pamamagitan ng pagbibigay sa
sustansiyang solusyon sa .
Maraming paraan kung paano nabibigyan ng sustansiyang solusyon
ang mga halaman. Kahit na maraming ibinibigay na pag-asa ang
hydroponics sa mga
o mga nagpapalago ng mga halaman,
hindi pa rin nito mapapalitan ang na paraan ng pagtatanim.

B. Sagutin ang sumusunod na mga tanong.
1. Ano ang pagkakaiba ng tradisyonal na paraan ng pagtatanim at
ng hydroponics?



2. Sa iyong palagay, ano ang mabubuti at di-mabubuting epekto ng
hydroponics kung ihahambing sa tradisyonal na paraan ng
pagtatanim?


3. Makatutulong kaya ang hydroponics sa mga magsasaka o mga
tagapagpalago ng mga halaman sa pagtugon sa kanilang suliranin
sa pagtatanim sa lupa? Bakit o bakit hindi?


Kumusta ang iyong pagsagot? Nakuha mo ba ang lahat na tamang sagot?
Ihambing ang iyong mga sagot sa mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto na nasa
mga pahina 41 at 42.
(1.)
(2.)
(3.)
(4.)
(5.)
(6.)
(7.)
Kung tamang lahat ang iyong sagot, napakahusay! Ipinakikita nito na
marami kang nalalaman tungkol sa mga paksa ng aralin. Maaari mo pa ring pagaralan
ang modyul upang pagbalik-aralan ang mga nalalaman mo. Tiyak na
marami ka pa ring bagong matututuhan.
Kung nakakuha ka ng mababang iskor, huwag malungkot.
Nangangahulugan na ang modyul na ito ay inilaan para sa iyo. Makatutulong ito
na maunawaan mo ang mahahalagang kaisipang magagamit mo sa pang-arawaraw
na buhay. Kung pag-aaralan mong mabuti ang modyul na ito ay malalaman
mo ang mga sagot sa mga pagsusulit. Handa ka na ba?
Maaari mo nang buksan ang susunod na pahina para sa pagsisimula ng


ARALIN 1
Ano ang Hydroponics at
Bakit Ito Mahalaga?
Lubhang mahalaga ang kalikasan. Inilalaan nito sa atin ang mga likas na
materyales na mapakikinabangan natin bukod sa lupa. Napakahalagang
maunawaan natin ang katotohanan na hindi sa lahat ng panahon ay hahayaan
nating dumepende o umasa ang mga halaman sa lupa. Sa araling ito,
matututuhan at mauunawaan mo ang isang alternatibong paraan ng
pagtatanim—na magpapangyaring makapagtanim sa halos lahat ng lugar.
Pagkatapos pag-aralan ang araling ito, maaari mo nang:
♦ maipaliwanag ang kahulugan ng terminong alternatibong paraan ng
pagtatanim;
♦ matukoy ang mga halimbawa ng alternatibong paraan ng pagtatanim
gaya ng hydroponics;
♦ mailarawan ang mga pangunahing katangian ng hydroponics; at
♦ maipaliwanag ang kahalagahan ng mga alternatibong paraan ng
pagtatanim.
Pag-aralan at Suriin Natin Ito
Basahin natin ang maikling kuwento na nasa kabilang pahina.
NGAYON
NOON

Abala si Luis sa pagbabantay sa kanyang maliit na tindahan nang bumisita
ang kanyang kababatang si Joseph. Lumipat ang pamilya ni Joseph sa Maynila
may 20 taon na ang nakararaan. Masaya silang nagkitang muli pagkatapos ng
mahabang panahon. Dumaan ang mga oras habang ginugunita nila ang mga
panahong wala silang ginawa kundi maglaro at magpakasaya.
Napansin ni Joseph ang napakaraming pagbabago mula nang siya’y umalis.
Nakita niya ang maraming hanay ng mga bahay at gusali sa mga kalye. Naglaho
na ang mga kabukirang dati’y umookupa sa buong lugar. Itinanong ni Joseph
kay Luis kung ano na ang nangyari sa mga kabukiran na noo’y tinatamnan ng
palay ng kanyang ama. Naalala rin niya ang masasayang araw ng kanilang
pagtatakbuhan at paglalaro sa mga kabukirang iyon.
Sinabi ni Luis kay Joseph na naging mahirap para sa kanila ang mga lumipas na
taon. Hindi lamang dahil sa bumaba ang kanilang ani ng palay, lumala rin ang
kalagayan dahil sa sunud-sunod na bagyo at tagtuyot.
Naalala rin ni Luis ang kalungkutang nadama ng kanyang ama nang ipagbili
nito ang kalahating ektarya ng lupain sa isang negosyante. Malapit nang maubos
ang pinagkukunan ng kabuhayan nina Luis kaya’t kailangang makagawa siya ng
paraan bago pa mawala ang lahat. Ilang taon bago mamatay ang kanyang ama, ang
naipon niyang salapi mula sa pagbebenta ng lupa ay ginamit niya sa pagpapatayo ng
dalawang-palapag na bahay sa natirang kalahati ng isang ektaryang lupa at naging
maliit na tindahan nga ang unang palapag ng kanyang bahay.
Nalungkot si Joseph. Tila isang bahagi ng kanyang kamusmusan ang
nawala. Subalit masaya na rin siya dahil kahit paano ay maganda naman ang
takbo ng negosyo ni Luis. Tinanong ni Joseph si Luis kung binabalak pa rin ba
nitong magtanim katulad ng ginawa ng kanyang ama. Sinabi naman ni Luis na
kung may paraan lang upang maiwasan ang bagyo at tagtuyot, sisimulan pa rin
niya ang pagtatanim.
Nagkamali ba ang ama ni Luis nang ipagbili nito ang lupa? Bakit naman kaya
maliit na tindahan ang itinayo sa halip na ipinagpatuloy na lamang ang pagtatanim?
Sa palagay mo ba ay ipagbibili pa rin ng ama ni Luis ang kalahati ng lupain kung
epektibo nitong hinarap mga ang problemang dulot ng mga bagyo at tagtuyot? May
alternatibong paraan pa kaya ang maaari sanang nagamit ng kanyang ama?
Marami sa mga magsasaka at may-ari ng lupa ang ipinagbibili ang kanilang
mga lupain hindi lamang dahil sa mga dahilang binanggit sa kuwento, kundi
sanhi na rin ng kakulangan ng sustansiyang taglay ng lupa.
Sa ngayon, kaunting lupain na lamang ang natitira upang pagtamnan dahil
ang mga ito ay ginagamit na para sa komersiyal at industriyal na mga gawain.
Habang lumalaki ang populasyon, dumarami rin ang mga taong nangangailangan
ng pagkain. Sa isang bansang ang pangunahing pinagkukunan ng kabuhayan ng
mga tao ay ang pagsasaka at pagtatanim, ano ang dapat nilang gawin?
Ipagpalagay nating ikaw si Luis. Ano kaya ang maaaring ipinayo o
iminungkahi mo sa iyong ama?

Suliranin 1: Ang lupang sinasaka ay nagbibigay ng kaunting ani tuwing
anihan.

Mga Mungkahi:



_
Suliranin 2: Mga bagyong nararanasan
Mga Mungkahi:



_
Suliranin 3: Tagtuyot o kakulangan sa tubig
Mga Mungkahi:



_

Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 42.
Makatutulong rin kung may kakilala kang may malawak na kaalaman sa
pagtatanim o pagsasaka. Maaari mong talakayin sa kanya ang iyong mga sagot
at mga mungkahi.

Nakapagmungkahi ka ba ng mga solusyon para sa mga suliraning kinaharap
ng ama ni Luis? Sa una, maaaring naisip mo rin kung ang mga mungkahi mo ay
katanggap-tanggap. Ang mga mungkahing ibinigay mo ay hindi naman
mabilisang makalulutas sa mga suliranin. Ngunit ganito talaga ang mga
alternatibong paraan. Ang mga alternatibong paraan ay mga solusyong maaari o
di-maaaring makatulong. Ngunit, higit sa lahat, ang mga alternatibong paraan ay
nagbibigay, katulad ng sa kaso ng ama ni Luis, ng pagkakataong timbangin ang
kabutihan o kamalian ng bawat sitwasyon upang ang mga ito’y mabigyan ng
karampatang aksiyon. Kung may mga nakalaang alternatibong paraan, matatag
mong mahaharap ang mga suliranin dahil maisasaalang-alang mo ang
mahalagang bagay.
Nakatutulong nang malaki sa mga tao ang mga alternatibong paraan sa
pagharap sa iba’t ibang suliranin. Maaaring magkakatulad ang mga suliranin
subalit magkakaiba naman ang mga solusyon dahil sa mga pagsulong sa
siyensiya at teknolohiya.

Naaalala mo ba ang madalas sabihin sa atin ng ating mga magulang, lolo at
lola at mga nakatatanda? Sa tuwina’y ipinaaalala nila sa ating tayo’y mapapalad.
Noong kapanahunan nila, kung nais nilang magkaroon ng resulta ang isang bagay,
kailangan nilang magtrabahong mabuti at umasa sa kapalaran. Samantalang ang
mga tao sa ngayon ay may mga alternatibo o pagpipilian sa araw-araw na
pamumuhay. Sa kasalukuyan, halos lahat ng bagay ay napadadali sa pamamagitan
ng mga bagong imbensiyon at mga pagtuklas. Ito ba’y obserbasyon lamang o
isang katotohanan? Paano naiiba ang buhay noon sa ngayon?
Ang Buhay Noon Ang Buhay Ngayon
1. Naglalakad nang napakalayo o
sumasakay sa kariton ang mga tao sa
pagpunta sa paaralan o sa palengke.
Kung minsan pa nga’y nilalakbay nila
ang mga bundok upang makarating sa
kanilang patutunguhan.
2. Ginagamit ang mga telegrapo,
telepono, o padalang liham upang
makipag-ugnayan sa mga mahal sa
buhay.
1. Ang paglalakbay ay napadadali sa
pamamagitan ng paggamit ng mga
pampublikong transportasyon tulad ng
traysikel, taksi, kotse, dyip at bus.
Nagiging posible rin ang paglalakbay sa
napakalalayong lugar sa tulong ng mga
eroplano at barko.
2. Ipinakita sa mga huling dekada ang
pagsulong sa mga paraan ng
komunikasyon, gaya ng mga pager, twoway
radio, electronic mail (e-mail) at
cellular phone. Ang mga kagamitang ito
ay nakapagpapabago sa paraan ng
pakikipag-usap ng mga tao.
8
Ang mga ito ay ilan lamang sa mga halimbawa na nagpapakita ng mga
kapakinabangan sa pagsulong ng teknolohiya. Ipinakikita rin ng mga ito na sa
paglipas ng panahon, nagbabago ang buhay ng mga tao dahil sa mga bagong
makina bilang alternatibong paraan ng pagsasagawa ng pang-araw-araw na mga
gawain.
Totoo ito kung ang pag-uusapan ay ang pagsasaka o pagtatanim. Ang mga
tradisyonal na paraan ng pagtatanim ay ginagamit pa rin ng mga tao sa
mahabang panahon. Ang matabang lupa ay makikita saan man. Sino ang
makapagsasabing ito’y hindi nauubos?
3. Ang kahoy o uling ang ginagamit bilang
mga panggatong sa pagluluto.
3. Mayroon nang mga kalang de-kuryente at
kalang de-gas at microwave oven na
ginagamit upang mapabilis ang pagluluto.
4. Ang mga traktora at iba pang makina ay
ginagamit sa pagsasaka. Mula sa
pagbubungkal ng lupa hanggang sa
pag-aani ng mga pananim, makina pa
rin ang ginagamit upang higit na
mapabilis ang gawain.
4. Ang suyod at kalabaw ang ginagamit
sa pagsasaka.
Ang Buhay Noon Ang Buhay Ngayon

Balikan natin ang kuwento tungkol sa ama ni Luis. Maaaring nagkaroon
siya ng mas mabuting desisyon kung nalaman lamang niya ang mga
alternatibong paraan ng pagpapalago ng halaman. Ngunit sino naman kaya ang
makapagbabahagi ng mga impormasyong ito sa kanya?
Hindi man tatalakayin sa modyul na ito ang ganitong isyu, mahalaga pa rin
ang pagbanggit dito. Tungkulin ng pamahalaan at ng mga samahan ng mga
magsasaka ang pagpapalaganap sa mga magsasaka ng mga impormasyon
tungkol sa mga alternatibong paraan ng pagtatanim.
Alamin Natin
Ang pinakakaraniwan at pangunahing pangangailangan sa tradisyonal na
pagtatanim o paghahalaman ay ang lupa. Ang lupa ay matatagpuan sa lahat ng
dako kung saan may mga tumutubong halaman o pananim. Ano nga ba ang
lupa? Pagmasdan ang sumusunod na larawan.
Ang lupa ay resulta ng unti-unting pagkadurog ng mga bato. Habang
nadudurog ang mga bato bunga ng mga prosesong tulad ng weathering at erosyon
ang papaliit na papaliit na butil, na tinatawag na lupa, ay nabubuo. Ito ay binubuo
ng tatlong bahagi: mineral na sangkap, organikong sangkap at mga butas (pores).
Ang mineral na sangkap ay binubuo ng maliliit na butil ng mineral tulad ng
buhangin, banlik (silt) o luwad (clay). Nakikita nang magkakahiwalay ang maliliit
na butil ng mineral na ito.
Ang paglaki
ng pananim o
halaman
Tumatagos sa
lupa ang tubig
at hangin
Pagkadurog
ng mga bato
Tinutunaw o dinudurog ng
mga nabubulok na mga
bagay (decomposers) ang
mga organikong bagay
Mabatong lupa
Mga tuyot na
dahon, mga labi
ng mga
halaman at mga
dumi ng mga
hayop
Ang mga mineral
at iba pang
sustansiya ay
inililipat sa lupa

Subukan Natin Ito
Punuin ng tubig ang 2/3 na bahagi ng garapon. Pagkatapos, lagyan ng tuyo
at durog na durog na lupa ang garapon hanggang sa bukana. Takpan ito at alugin
nang husto. Pagkatapos, ilapag ang garapon at hintaying maghiwalay ang mga
bahagi nito.
Pagkatapos ng ilang minuto, ano ang iyong napansin? Nakita mo bang
naghiwa-hiwalay ang mga buhangin, banlik at luwad? Sa ilalim na bahagi ng
garapon ay ang buhangin, sa gitnang bahagi ay ang banlik at sa ibabaw na
bahagi naman ay ang luwad. Normal lamang na maghiwa-hiwalay ang tatlong
uri ng lupa dahil sa magkakaibang bigat ng mga ito. Nasa ibabaw na bahagi ang
luwad dahil ito ang pinakamagaan; sumunod ang banlik; ang buhangin ang nasa
ilalim dahil ito ang pinakamabigat.
Ang tatlong ito ang mahahalagang bahagi ng mineral na sangkap ng lupa.
Ang kakulangan ng kahit isang bahagi lamang ang nagpapangyaring maging dikumpleto
ang lupa. Ang eksperimentong ginawa ay mainam na paraan upang
malaman kung mabuti bang tamnan ang lupa.
May iba pang mahahalagang bahagi ang lupa. Kaya’t, ipagpatuloy ang
pagbabasa.
Alamin Natin
Ang organikong sangkap ay binubuo ng mga patay at buhay na mga bahagi
ng halaman at hayop sa magkakaibang yugto ng paglaki at pagkabulok. Ang
mga butas naman ay mga puwang sa palibot ng mga mineral na butil. Ang mga
ito ang nag-iimbak ng tubig at hangin sa lupa. Sa pamamagitan ng tubig,
naihahatid ang mga sustansiya sa mga ugat ng halaman. Tumutulong naman ang
hangin sa paglaki ng mga ugat ng halaman.
Unti-unting nabubuo ang lupa sa ganitong likas na siklo sa tulong ng
hangin, tubig, mga mineral at mga organikong sangkap. Ang mga elementong ito
ang nagbibigay-buhay sa lupa. Subalit, ano ang nagagawa ng lupa para sa mga
halaman?

Pag-isipan Natin Ito
Tingnang muli ang larawan sa pahina 9. Nagsisilbing daan ang lupa upang
patibayin ang mga halaman dahil dito nakakapit ang mga ugat. Subalit, bukod sa
pagbibigay ng pisikal na suporta sa paglaki ng mga halaman, ang lupa rin ay
tumatanggap, nag-iimbak at naglalabas ng halumigmig (moisture) na magagamit
ng mga halaman. Ang magandang kalidad ng lupa ang responsable sa
pagkakaipon ng tubig na kailangan ng lupa. Kaalinsabay rin nito,
ipinagsasanggalang ng lupa ang mga halamang nagsisilbing tahanan ng mga
mikroorganismong tumutulong sa pagpapalakas ng resistensiya ng mga halaman.
Kaya’t, masasabi natin na ang mga sumusunod ay ang mga pangunahing
tungkuling ginagampanan ng lupa:
1. sumusuporta ito sa pagtubo at paglaki ng mga halaman;
2. nakatutulong ito sa pagkakaroon ng malinis na kapaligiran; at
3. pinagkukunan ito ng mga sustansiya at tubig.
Tunay na ang lupa ang pangunahing pinagkukunan ng mga likas na yamang
kailangan ng sangkatauhan. Ngunit sa kabila ng mabubuting naidudulot ng lupa
sa atin, bakit natin dapat isaalang-alang ang mga alternatibong paraan ng
pagtatanim at pagpapalago ng mga halaman?
Basahin Natin Ito
Paano ka
nakapagpapalago ng
mga gulay rito? Ang
lahat ng ibang mga
pananim dito ay hindi
nagtagal dahil sa
tagtuyot o tinatawag
na El Niño.
Naniniwala ako
riyan, subalit
ginamit ko ang
aking mga
natutuhan
tungkol sa
hydroponic na
paghahalaman.
Bumisita si Asyong kay Doming.

Magbalik-aral Tayo
Sagutin ang sumusunod na mga tanong. Isulat ang iyong mga sagot sa mga
patlang.
1. Pamilyar ka ba sa El Niño? Ano ang iyong nalalaman tungkol dito?

_
2. Bukod sa El Niño, may naiisip ka pa bang ibang dahilan kung bakit
namatay ang lahat ng pananim ni Asyong?

_
3. Kung magkakaroon ka ng mga suliranin sa iyong mga pananim,
susubukan mo bang gawin ang hydroponic na paghahalaman? Bakit o
bakit hindi?
_
_

Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 42.


Ano? Panic na
paghahalaman?
Anong panic ang
sinasabi mo?
Nalito si Asyong. Hindi iyon panic na
paghahalaman. Ito ay Hydro-
po-nic na paghahalaman.
Ito ang paraan ng
pagtatanim kung saan hindi
mo na kailangang gumamit
ng lupa, sa halip ay gagamit
ka ng tubig.
Saan ka naman kaya
nakakita ng taong
nagtanim ng
halaman nang hindi
gumamit ng lupa?
Ako! Tingnan
mo ang mga
kamatis at
talong na iyan.
Waw! Nabighani
naman ako! Maaari
mo ba akong
turuan kung paano
ginagawa ito?
Oo ba! Kaya nga ako nag-aral
sa UP Los Baños dahil gusto
kong makatulong sa iba.

Alamin Natin
Ang El Niño o ang labis na mga pagbabago ng klima at ang pagkaubos ng
mga sustansiya sa lupa ay ilan sa mga suliraning kinakaharap ng mga
magsasakang gaya ni Asyong at ng ama ni Luis. Batid natin na ang buhay ng
lupa ay isang likas at patuloy na siklo kung kaya’t mahalagang malaman din
naman kung paano natin tutulungang maibalik ang nawalang mga katangian ng
lupa na patuloy na nagbibigay-buhay dito.
Dito na papasok ang mga alternatibong paraan ng pagtatanim. Muli, hindi
naman natin pinapalitan ang lupa bilang pangunahing midyum para sa
pagtatanim. Isinasaalang-alang lamang natin ang ibang paraan upang
maipagpatuloy pa rin natin ang pagtatanim at maiwasan ang mga suliranin,
gawang-tao man o likas, na may kaugnayan sa pagtatanim sa lupa.
Ang hydroponics ay isang alternatibong paraan ng pagtatanim nang hindi na
kailangan ng lupa. Ang hydroponics o hydroponic na paghahalaman ay ang
siyensiya ng pagpapalago o pagtatanim ng mga halaman nang hindi na
ginagamitan ng lupa. Nagbibigay ito ng pagkakataong makapagpalago ng mga
pananim sa mga lugar na walang matatabang lupa o kung saan limitado ang
suplay ng tubig. Kung gayon ano ang maaaring humalili sa lupa? Ihambing
natin ang mga pangangailangan para sa tradisyonal na paraan at hydroponics.
Tradisyonal na Paraan Hydroponics

1. Kailangan ng mga halaman ang mga likas na
elementong gaya ng liwanag, oksiheno at
carbon dioxide.
2. Pinatutubo at pinalalaki ang mga halaman
nang hindi na kailangan pang gumamit ng
lupa.
3. Tinutunaw ang mga sustansiya sa tubig at
inihahatid patungo sa mga ugat ng halaman.
Nagagawa ito sa paraang tulad ng aerating o
paglulubog ng mga ugat ng halaman.
4. Ang tumutubong midyum ay ginagamit para
sa artipisyal na suporta. Ang mga halimbawa
nito ay sa sinulid, paper towel, filter paper,
stakes, vermiculite, perlite at petri dish.
1. Kailangan ng mga halaman ang mga likas
na elementong gaya ng liwanag, oksiheno
o hangin at carbon dioxide.
2. Pinatutubo at pinalalaki ang mga halaman
sa lupa.
3. Kailangan ng mga ugat ng halaman ang
tubig, sustansiya at oksiheno. Nakukuha
ng mga ito sa lupa.
4. Pinaliligiran ng lupa ang mga ugat ng
halaman upang suportahan ang paglaki
nito.

Ngayon ano sa palagay mo ang hydroponics? Interesado ka bang matuto pa
nang higit tungkol dito? Bago natin ipagpatuloy ang pag-aaral ng tungkol sa
hydroponics, alamin muna ang ibang alternatibong paraan ng pagtatanim.
1. Aeroponics — Ang ugat ay
ibinababad sa solusyon ng sustansiya
at oksiheno sa pamamagitan ng
fogging o misting.
2. Aquaponics o aquaculture — Ang
mga isda ay pinakakain, at ang
dumi ng mga ito ay pinakakain sa
bakterya. Kinakain naman ng
halaman ang bakterya at nililinis ng
mga halaman ang tubig para sa mga
isda.
Ipinakikita ng mga alternatibong paraan ng pagtatanim na ang pangunahing
sangkap na ginagamit ay tubig. Sa pamamagitan ng tubig at mga sustansiya, ang
dalawang mahahalagang sangkap sa pagpapalago ng mga halaman, ang
alternatibong paraan ng pagtatanim, ay nahuhubog.
Ang salitang hydroponics ay nagmula sa dalawang salitang Griyego: hudor
para sa “tubig” at poros para sa “paggawa”, kaya ito ay nangangahulugan ng
“paggawa sa pamamagitan ng tubig.” Kapwa ang aeroponics at aquaponics ay
magkaibang bersyon ng hydroponics.
Ngunit, hindi natin matatalakay nang husto ang dalawang paraang ito dahil
nakatuon tayo sa pag-aaral ng tungkol sa hydroponics bilang alternatibong
paraan ng pagtatanim.
Pag-aralan at Suriin Natin Ito
Natututuhan mo na ang hydroponics ay isang alternatibong paraan ng
pagtatanim na hindi na kailangang gumamit pa ng lupa. Paano, kung gayon,
lumalaki ang mga halaman? Alamin natin ang mga kailangan ng mga halaman
upang lumaki nang sa gayon ay maunawaan ang hydroponics.
Kailangan ng halaman ang carbon dioxide, ang hydrogen at ang oksiheno.
Kailangan din nito ang liwanag na nagmumula sa sinag ng araw o sa bombilya.
Kailangan din ng halaman ang mga macronutrient, tulad ng nitrogen,
phosphorous, sulfur, potassium, calcium at magnesium. Kailangan din nito ang
iron, chlorine, manganese, boron, zinc, copper at molybdenum.
Ano ang iyong napansin? Alin sa palagay mo ang mas malusog na halaman:
ang pinatubo o pinalaki sa tradisyonal na paraan o yaong pinalaki o pinatubo sa
hydroponics? Bakit?
Ang kabutihan naman sa hydroponics ay tuwirang naihahatid ang mga
sustansiya sa mga ugat ng halaman. Sa tradisyonal na paraan, lahat ng sustansiyang
kailangan ng halaman ay hindi agad matatagpuan sa lupa. Ito ang kabutihan ng
hydroponics. Ito ay ang alternatibong paraan kung saan ang mahahalagang sangkap
ay natutunaw sa tubig at tuwirang naihahatid sa mga ugat ng halaman, kaya
nagiging malusog din ang lumalaking pananim. Paano nangyayari ito?
Ganito iyon. Nagdudulot ng maraming kapakinabangan ang hydroponics sa
mga magsasaka o sa mga nagpapalago ng mga halaman. Yamang hindi na
gumagamit ng lupa sa hydroponics, wala na ring suliraning haharapin tungkol sa
lupa. Ihambing natin.

Tradisyonal na Paraan Hydroponics
(Pagtatanim nang may lupa) (Pagtatanim nang walang lupa)
1. Nakukuha ng mga halaman ang lahat ng
pangangailangan ng mga ito. Kaya’t
walang oras na nasasayang sa
pagpapalaki ng maraming ugat o
paghahanap pa ng mga sustansiya.
Magkakaroon pa rin ng mataas na
kalidad ng halaman dahil nakukuha na
ng mga ugat ang lahat ng sustansiyang
kailangan nito.
2. Ang pagtatanim sa lupa ay isang
matrabahong gawain. Isa sa mga
isinasagawa ay ang pag-aalis ng mga
damo. Kailangang alisin ang mga damo
dahil kinakain nito ang mga sustansiyang
dapat ay sa halaman napupunta.
2. Kung walang lupa, hindi na problema ang
mga damo. Samakatwid, hindi mo na
kailangang magtrabaho nang husto
upang mapangalagaan ang mga
halaman.
1. Nagmumula sa lupa ang mga
sustansiyang kailangan ng mga ugat
ng halaman. Maraming enerhiya ang
nasasayang sa ganitong pangyayari.
Hindi rin nagagamit nang husto ang
potensiyal sa paglago nito.

Ngayong marami ka nang nalaman tungkol sa hydroponics, balikan natin
ang mga suliraning kinaharap ng ama ni Luis at ni Asyong. Ngayon, subuking
sagutin ang sumusunod na mga tanong at isaalang-alang ang iyong mga
natutuhan tungkol sa hydroponics.
1. Bakit ipinagbili ng ama ni Luis ang kalahati ng lupaing sinasaka nito?


2. Anu-anong mga suliranin ang kinaharap ni Asyong sa pagpapalago ng
kanyang mga halaman?


3. Makatutulong kaya ang hydroponics sa kanilang mga suliranin sa
pagtatanim? Bakit o bakit hindi?


Tradisyonal na Paraan Hydroponics
(Pagtatanim nang may lupa) (Pagtatanim nang walang lupa)
4. Ang Inang Kalikasan ang nagbibigay sa
halaman ng mga sustansiya, liwanag at
lahat ng iba pang likas na elementong
kailangan ng halaman.
4. Nasa magsasaka o nagpapalago ng mga
halaman ang tungkuling dapat
gampanan ng Inang Kalikasan. Sa
hydroponics, lahat ng kailangan ng
halaman ay inilalaan na sa isang
kontroladong kapaligiran. Gumagamit
ang mga magsasaka ng likas o artipisyal
na materyales. Halimbawa, maaari mong
piliin ang sikat ng araw upang magbigayliwanag
sa mga halaman o maaari ring
gamitin ang bombilya.
5. Hindi maaaring gamitin ang tradisyonal
na paraan sa loob man o sa labas ng
disyerto o sa sobrang lamig na mga lugar
gaya ng Antarktika dahil hindi malusog
ang lupa dito.
5. Posible ang pagtatanim kung saan ang
temperatura at lugar ang pangunahing
isinasaalang-alang. Mayroong mga
hydroponic na bukirin sa mga disyerto,
Antarktika maging sa mga submarino at
laboratoryong pangkalawakan.
6. Mahalaga ang tubig. Gumagamit ng tubig
ang ugat upang maihatid ang iba’t ibang
nutrisyon sa mga bahagi ng halaman.
Tumutulong ang tubig sa paghihiwalay ng
mga organikong bagay upang mas lalong
masipsip ng ugat ang tubig.
6. Pinakapangunahin ang tubig sa
hydroponics. Mas nakabubuti sa
kalikasan ang paraang ito dahil nakatitipid
sa tubig at sa tubig na rin natutunaw ang
mga sustansiya. Ang mga sustansiyang
ito ay nagagamit sa muling pagtatanim.
3. Gumagamit ng mga pestisidyo o
pamatay-insekto ang tradisyonal na
paraan. Ito ay sa dahilang sa lupa
nabubuhay ang iba’t ibang insekto.
3. Kung walang lupa, hindi na rin kailangang
gumamit ng mga pestisidyo o pamatayinsekto.

4. Ang hydroponics lang ba ang tanging solusyon sa kanilang mga
suliranin sa pagtatanim? Bakit o bakit hindi?


5. Kung ikaw si Asyong o ang ama ni Luis, at nalalaman mo kung paano
isinasagawa ang hydroponics, susubukan mo ba ito? Bakit o bakit hindi?


Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 43.
Pag-isipan Natin Ito
Hindi lamang hydroponics ang tanging solusyon sa ating mga suliranin sa
pagtatanim o pagpapalago ng mga halaman. Katulad ng ibang sistema, may
masamang naidudulot din ang hydroponics. May naiisip ka ba? Mag-isip ka ng
mga masasamang naidudulot ng hydroponics. Isulat ang iyong mga sagot sa
ibaba.






Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 43.
Kung sa palagay mo ay magastos ang hydroponics para sa isang karaniwang
magsasaka, tama ka. Ang mga materyales na ginagamit sa hydroponics ay maaaring
mahal o mahirap hanapin. Subalit, hindi na mapapansin ang magagastos dito kapag
nakita na ang mataas na kalidad at maraming ani na dulot ng hydroponics na paraan.
Ang mga halamang lumaki sa hydroponics ay mas luntian, madadahon, malulusog
at higit sa lahat, ang mga ito ay maaaring palakihin sa loob ng buong taon.
Tama ka rin kung nabanggit mo na kung anong uri ng mga halaman ang
maaaring mapalaki sa hydroponics. Hindi lahat ng halaman ay maaaring mapalago o
mapalaki sa hydroponics – yaon lamang may mala-sinulid na mga ugat.
Kung gayon, masasabing hindi perpekto ang hydroponics bilang
alternatibong paraan ng pagtatanim. Katulad ng ibang sistema, mayroon din
itong di-mabubuting dulot. Ang pinakamahalagang aral na itinuturo ng
hydroponics ay ito: hindi habambuhay ay maaari tayong dumepende sa lupa.
Maaari pa ring makagawa ng mga pagkain kung isasaalang-alang ang ibang
materyales na mahusay at sagana.

Alamin Natin ang Iyong mga Natutuhan
Sagutin ang mga sumusunod:
1. Ibigay ang kahulugan ng sumusunod na mga terminolohiya sa iyong
sariling pananalita.
a. alternatibong paraan


b. hydroponics o hydroponic na paghahalaman


c. aeroponics


d. aquaponics o aquaculture


e. solusyong sustansiya (nutrient solution)


2. Isa-isahin ang mga suliraning kinahaharap ng mga nagtatanim.



3. Ipaliwanag kung paanong nabibigyan ng solusyon ng hydroponics ang
mga ganitong suliranin.



Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto na nasa pp.
43–44. Nakuha mo bang lahat ang tamang sagot? Kung tama, napakahusay!
Kung may mali ka, huwag malungkot.
Pagbalik-aralan mo lamang ang mga paksang hindi mo lubusang
naunawaan.

Tandaan Natin
Sa araling ito, natutuhan mo ang mga sumusunod:
♦ Ang mga suliranin ng mga magsasaka o mga nagpapalago ng mga
halaman ay sanhi ng mga likas at gawang-taong mga salik.
♦ Nakatutulong ang mga pagsulong sa agham at teknolohiya sa
pagbibigay ng mga solusyon sa mga suliraning kinahaharap ng mga tao.
♦ Ang dalawang paraan ng pagtatanim: ang tradisyonal at ang alternatibo.
♦ Ang hydroponics o hydroponic na paghahalaman ay sistema ng
pagpapalago ng mga halaman na hindi na kinakailangang gumamit ng
lupa. Ang alternatibong paraang ito ay nakatutulong sa mga suliraning
kinahaharap sa pagtatanim.
♦ Ang mga sumusunod ay mga suliraning nalulutas ng hydroponics:
1. pagkaubos ng mga sustansiya ng lupa;
2. paggamit ng mga lupain sa mga layuning di-agrikultural; at
3. mga bagyo o tagtuyot.
♦ Kung walang lupa, ang mga sustansiyang natutunaw sa tubig ay
tuwirang naihahatid sa mga ugat ng halaman.
♦ Nagbibigay ang hydroponics ng maraming kapakinabangan sa mga
magsasaka na may mga suliraning dulot ng mga pagbabago, likas man o
gawang-tao.
♦ Hindi rin perpektong alternatibong paraan sa pagtatanim ang
hydroponics. Mayroon itong mga limitasyon. Ngunit ang mga
limitasyong ito ay mabuting pagkakataon upang pagbutihin nang husto
ang alternatibong paraang ito.

ARALIN 2
Mga Hakbang sa Hydroponic
na Paghahalaman
Sa unang aralin, ipinakilala sa iyo ang alternatibong paraan ng pagtatanim,
ang hydroponics. Tulad ng iba pang alternatibong sistema, ang hydroponics ay
may mga limitasyon. Ang tunay na pagsubok sa pagiging epektibo nito ay
nakasalalay sa kung paano isasagawa ito. Dagdag pa dito, ang paggamit sa
paraang ito ay nagdudulot ng mas mabilis na paglago ng mga halaman.
Gayundin, dapat ding malaman kung mabilis makuha o mahagilap ang mga
kagamitang kailangan upang maisagawa ito.
Pagkatapos pag-aralan ang araling ito, maaari mo nang:
♦ mailarawan ang mga hakbang sa hydroponic na paghahalaman;
♦ mailarawan ang mga kagamitan o materyales na kailangan sa
hydroponic na paghahalaman; at
♦ maipaliwanag ang wastong pagkakasunud-sunod ng mga hakbang sa
hydroponic na paghahalaman.
Alamin Natin
Maraming sistema ng hydroponic ang maaari nating magamit. Ang mga
pinakapangunahin sa mga ito ay water culture, flood at drain, wick, drip, teknik na
nutrient film at aeroponics. Upang magkaroon ka ng ideya kung paano ang
pagkakaayos ng iba’t ibang sistema ng hydroponics, maaaring tingnan at pag-aralan
ang mga larawan sa ibaba. Maaaring nakakita ka na ng mga sistema ng hydroponic
bukod sa mga ito, ngunit maaaring ang mga iyon ay uri lamang ng mga ito.
Pangbomba
ng Hangin
Airline Airstone
Floating platform na may
halaman
Fill/drain
fitting
Overflow
Grow
tray
Ipunan
Pangbomba
ng hangin
Ang solusyon ay
bumabalik sa ipunan
sa pamamagitan ng
fill tube
Lalagyan ng mga papatubuin at
growing meduim
Ipunan
Wick
Pangbomba
ng hangin
Airstone
Water culture Flood at drain Wick

Ang araling ito ay nakatuon sa pag-aaral ng dalawang simpleng sistema ng
hydroponic: ang water culture at ang paggamit ng buhangin at bato o drip. Ang
mga ito ay madaling gawin at hindi masyadong nangangailangan ng mga
kumplikadong kagamitan.
Tingnan ang mga larawan sa ibaba na nagpapakita ng dalawang sistema ng
hydroponic.
Ano sa palagay mo ang mga pagkakatulad at pagkakaiba ng dalawa, kung
mayroon man? Isulat ang iyong mga ideya sa nakalaang talahanayan.
Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 44.
Water culture Sistemang buhangin at bato
Floating platform
na may halaman
airline
Pangbomba
ng hangin
Airstone
Lalagyan ng
patutubuin
Drip
manifold
Drip lines
Bato at
Buhangin
Overflow
Airstone Pangbomba
ng hangin
Nutrient
pump
Mga Pagkakatulad Mga Pagkakaiba
Drip Aeroponics Teknik na Nutrient Film
Drip
manifold Drip
lines
Overflow
Lalagyan
ng patutubuin
Ipunan
Nutrient
pump Airstone
Pangbomba
ng hangin
Ipunan Pangbomba
ng hangin
Airstone
Nutrient
pump
Nutrient
return
Lalagyan
ng patutubuin
Nutrient
pump
Mist nozzle
22
Pag-aralan at Suriin Natin Ito
Ang Sistemang Water Culture
Ang sistemang water culture ay ang pinakasimpleng sistema ng hydroponic
na paghahalaman. Ang mga halaman na inilagay sa styrofoam o chicken wire ay
sinusuportahan ng growing medium, tulad ng pinagkataman (wood shavings),
mga balat ng bigas (rice shaft), o maliliit na bato. Ang mga halamang ito ay
ibinibitin ng ilang sentimetro sa ibabaw ng sisidlan na pinuno ng solusyon ng
sustansya. Ang mga ugat nito ay inilulubog sa solusyon. Sa pamamagitan ng air
bubbles na nagmumula sa pangbomba ng hangin, ang oksiheno ay inihahatid sa
mga ugat ng halaman.
Ang pinakakaraniwang paraan ng paghahatid ng oksiheno patungo sa
solusyon ay ang pagpapalabas ng air bubbles na ginagamit ang pangbomba ng
hangin. Ang pangbomba ng hangin, na makikita sa regular na akwaryum, ay ang
karaniwang ginagamit para rito. Ang halaman, tulad ng tao, ay nangangailangan
din ng oksiheno upang magkaroon ito ng enerhiyang kailangan sa
photosynthesis.
Ngunit maaaring ikaw ay nagtataka. Paano naman ang malawakang
pagsasaka kung saan kakailanganin mo ang malawak na lupain? Saan
makahahanap ng pangbomba ng hangin na sapat ang laki upang tumustos ng
oksiheno sa mga halaman? Maaari bang gamitin ang karaniwang pangbomba ng
hangin? O para sa magsasaka na nasa komersiyal na hydroponic farming, ang
pangbomba ng hangin ba ay kailangang pinasadya (custom-made)?
Ang Sistema ng Buhangin at Bato
Ang sistema ng buhangin at bato ay malawakang ginagamit na sistema ng
hydroponics. Ang mga halaman ay pinalalago sa growing medium tulad ng
buhangin o graba na inilagay sa mga sisidlan tulad ng mga garapon, banga o
kahon o kahit anong lalagyan kung saan magiging maayos ang mga halaman.
Ang solusyon ng sustansiya ay pinatutulo sa mga halaman sa pamamagitan ng
hose o plastic tubing na nasa ibabaw ng base ng halaman. Ang sobrang
Pangbomba
ng hangin

sustansiya ay pinaaagos o sinasala sa isang sisidlan sa ilalim ng mga halaman.
Ang naipong mga sustansiyang ito ang siyang ibinobomba pabalik sa hose o
plastic tubing kung saan patungo itong muli sa mga halaman.
Sa puntong ito, ano ang napansin mo sa dalawang sistema ng hydroponic na
paghahalaman? Paano nagkakatulad ang mga ito? Kung sasabihin mo na ang
dalawang ito ay kapwa gumamit ng magkatulad na paraan sa paglalagay ng mga
sustansiya at tubig sa mga halaman, ikaw ay tama.
Ipinaliwanag sa itaas na sa hydroponics, ang mga halaman ay maaaring
lumago kahit walang lupa. Ang solusyon ng sustansiya ang pumapalit sa lupa
bilang pinagmumulan ng mga sustansiya na tuwirang inihahatid sa mga
halaman. Sa Aralin 1, iyong natutuhan na bukod sa sikat ng araw o liwanag,
tubig at hangin, kailangan din ng halaman ang mga sustansiya upang mabuhay.
Alam mo ba kung ano ang solusyon ng sustansiya?
Ang solusyon ng sustansiya, na isang timpla ng tubig at pataba sa halaman,
ay binubuo ng mga pangunahing elemento.
Alalahanin ang gawain o eksperimento sa Aralin 1 kung saan iyong
sinubukang mabatid ang pangunahing pangangailangan ng dalawang sistema.
Ang di paggamit ng isa o dalawa sa mga kagamitang ito ay magdudulot ng
mababang kalidad ng halaman. Sa hydroponics, saan natin makukuha ang lahat
ng mga kailangan ng halaman kung hindi gagamit ng lupa?
Komposisyon ng Lupa Komposis
• Ang mga tulad ng mga nabubulok na
halaman o puno at nabubulok na fungi ay
naiipon at nagbibigay ng pataba sa lupa.
• Ang mga mineral ay mga buhangin, banlik
at luwad. Pinananatili ng buhangin na
nahahanginan o aerated ang lupa. Ang
luwad at banlik ay gawa sa iba pang
mineral tulad ng calcium carbonate,
aluminum at iron.
• Ang mga butas sa lupa ay nagsisilbing
daan upang masipsip ng mga ugat ng
halaman ang tubig at hangin.
• Tubig
• Ang mg
macronu
mga hal
malalak
nitrogen
calcium
• Ang mg
chlorine
at molyb
kaunting
• Ang han
maaarin
pangbom

Sumasang-ayon ka ba na ang solusyon ng sustansiya ay nararapat gamitin
bilang alternatibo kaysa sa lupa? Bakit o bakit hindi? Mas makabubuti ba sa
halaman ang hydroponics dahil sa kumpletong solusyon ng sustansiyang
naibibigay nito sa mga halaman kung ihahambing sa naibibigay ng lupa? Ano
ang iyong ideya ukol sa solusyon ng sustansiya bilang pamalit sa lupa? Isulat
ang iyong mga sagot sa ibaba.
_


_
_
_
Ang mga halaman, mas mapabubuti sa hydroponics. Ito ay sa dahilang ang
lupa, kung minsan, ay hindi nagtataglay ng mga kailangang pataba para sa mga
halaman. Samantalang sa hydroponics, ang solusyon ng sustansiya ay inihahatid
sa mga halaman at ito ay nagtataglay ng lahat ng sustansiyang kailangan nito sa
paglago.
Ang mga solusyon ng sustansiyang ito ay maaaring bilhin nang nakahanda
na (ready-made) o ihahalo pa lamang (ready for mixing). Mabibili ito sa garden
supply stores, mga nagsusuplay ng pataba o mga kooperatiba ng magsasaka.
Maaari ka ring maghanda ng sarili mong solusyon ng sustansiya. Mas
makatitipid ka rito sa halip na bumili ng hindi pa natitimplang solusyon.
Kapag naghahanda ng solusyon ng sustansiya, kakailanganin mo ang iba
pang kagamitan upang masukat ang pH. Ang pH ay ang sukat ng antas ng asido
o alkalinity. Ang isang halamang itinanim sa paraang hydroponics ay
nangangailangan ng pH mula 5.8 at 7, bahagyang higit na asidik para sa tamang
pagpoproseso ng pagkain ng mga halaman. Ang litmus paper, halimbawa, ay
ginagamit upang sukatin ang pH ng solusyon ng sustansiyang gagamitin.
Lahat ng impormasyon ukol sa solusyon ng sustansiya ay patunay ng
pagiging kumpleto nitong pagkain para sa mga halaman kung ihahambing sa
lupa.
Kung napili mo mang gamitin ang hydroponics para sa maliit o
pangmalakihang pagtatanim, iminumungkahing sumangguni sa isang
magsasakang eksperto sa hydroponics. Ito ay kung sakaling nagdesisyon kang
maghanda ng sarili mong solusyon ng sustansiya.
Sa araling ito, ipagpalagay natin na ang gagamiting solusyon ng sustansiya
ay ang timplado na. Gawin natin itong isang hakbang sa paghahanda ng
solusyon ng sustansiya upang tayo ay magkaroon ng ideya sa mga bumubuo o
elemento ng mga ito.

Paalaala: Dapat ihalo nang magkakahiwalay sa maligamgam na tubig ang mga ito
at saka idagdag sa solution tank nang magkakahiwalay.
Paalaala: Kung tubig mula sa gripo o tap water ang gagamitin, hindi na
kailangang magdagdag ng copper at zinc sulfate dahil mayroon nang ganitong sangkap
ang tubig.
Tandaang pinturahan ang sisidlan ng iyong solusyon ng sustansiya ng
matingkad na kulay, mas mabuti kung kulay-itim, upang maiwasang malantad
ang solusyon ng sustansiya sa liwanag. Bukod pa dito, lagyan ng takip ang mga
sisidlan upang hindi mahaluan ng hangin. Ang mga pag-iingat na ito ay
makatutulong upang maiwasang sumingaw ang solusyon ng sustansiya.
Huwag mag-atubiling hingin ang tulong ng isang magsasakang eksperto rito
bago mo simulan ang paghahanda ng sustansiyang solusyon.
Magbalik-aral Tayo
Ngayong mayroon ka nang mga ideya ukol sa hydroponics, handa ka na ba
sa pagsasagawa ng hydroponic na paghahalaman? Ating alamin. Bilugan ang
titik ng tamang sagot.
1. Ano ang dalawang sistema ng hydroponic na paghahalaman na
ipinaliwanag?
a. water culture at buhangin at bato
b. tubig at mga sustansiya
c. tradisyonal at alternatibo
d. wick, flood at drain
Mga Sangkap Sukat Para sa 25 Galon ng Solusyon
Potassium Phosphate - monobasic (KH2PO4) 1/2 onsa o 1 kutsarita
Potassium nitrate (KNO3) 2 onsa o 4 na kutsarita ng pinong asin
Calcium nitrate (CaNO3) 3 onsa o 7 kutsarita
Magnesium sulfate (MgSO4) 1 1/2 onsa o 4 na kutsarita
Mga Sangkap Sukat Para sa 25 Galon ng Solusyon
Boric acid (H3BO3) 1/2 pint
Manganese chloride (MnCl2 . 4H2O) 1/2 pint
Zinc sulfate (ZnSO4 . 7H2O) 1/2 pint
Copper sulfate (CuSO4 . 5H2O) 1/2 pint
Iron sulfate (FeSO4 . 7H2O) 1/2 pint
26
2. Kung ikaw ay gagamit ng water culture system, sa paanong paraan
eksaktong nakukuha ng mga halaman ang solusyon ng sustansiya?
a. Ang solusyon ng sustansiya ay ibinubuhos sa mga halaman.
b. Ang mga ugat ay inilulubog sa solusyon ng sustansiya.
c. Ang solusyon ng sustansiya ay pinatutulo sa mga halaman.
d. Ang sustansiya ng solusyon ay tuwirang inihahatid sa mga halaman.
3. Ang solusyon ng sustansiya ay gawa sa
_.
a. mga ugat ng halaman
b. tubig at mga sustansiya
c. lupa at tubig
d. nabubulok na mga bahagi ng halaman
4. Kung gagamit ka ng sistemang buhangin at bato, paano nakukuha ng
mga halaman ang solusyon ng sustansiya nito?
a. Ang solusyon ng sustansiya ay ibinubuhos sa mga halaman.
b. Ang mga ugat ay ibinababad sa solusyon ng sustansiya.
c. Ang solusyon ng sustansiya ay pinatutulo sa mga halaman.
d. Ang solusyon ng sustansiya ay inilalagay sa pamamagitan ng air pump.
5. Sa sistemang buhangin at bato, ano ang ginagamit sa pagpapatulo ng
solusyon ng sustansiya sa mga halaman?
a. hose
b. platform
c. hangin
d. chicken wire
Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 45.
Alamin Natin
Bago tayo mag-aral ng mga paraan ukol sa dalawang pangunahing sistema
ng hydroponic na paghahalaman na ipinakilala, atin munang alamin o pag-aralan
ang pagtatanim ng mga buto.
Sa hydroponic na paghahalaman, ano mang sistema ang gamitin, ang mga
buto ng mga halaman ay itinatanim muna at pinatutubo. Kapag ang buto ay
tumubo na at may taas na 4 hanggang 5 pulgada, ito ay inililipat sa ayos ng
hydroponic na paghahalaman.

Mga Kagamitan
1 ruler
1 plastic na lalagyan na 18 pulgada ang haba
1 bag o sako ng bato
1 piraso ng plywood na 20 × 14 pulgada ang lapad at haba
solusyon ng sustansiya
mga buto ng halaman
Ang nasa ibaba ay mga larawan ng mga hakbang sa pagpapatubo ng mga
buto. Mula sa mga ito, isulat ang hakbang na tumutukoy sa larawan. Ang unang
hakbang ay ginawa na bilang halimbawa.
1. Ilagay ang mga bato sa
plastic tray hanggang sa
matakpan ang ilalim ng
tray.
2.
_










3.









4.










5.










Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 46.

Pag-aralan at Suriin Natin Ito
Pagkatapos ng dalawang linggo, ang mga buto ay tumubo na at handa na
upang maitanim sa pamamagitan ng sistemang hydroponic. Ipinakikita sa ibaba
ang mga hakbang para sa sistemang water culture ng hydroponics.
Mga Kagamitan
akwaryum
1 piraso ng styrofoam, 1 ½ hanggang 2 pulgada ang kapal
growing medium, perlite o vermiculite
mga plastik na baso
pangbomba ng hangin
air stone or plastic tubing na binutasan
solusyon ng sustansiya
pH test kit
Mga Hakbang
1. Hatiin ang styrofoam upang mailapat
sa akwaryum. Ang styrofoam ay
dapat na lumutang kung kaya’t dapat
na mas maliit ito kaysa sa bibig ng
aquarium.
2. Butasan ang styrofoam na kasukat
ng mga plastik na baso, ang ilalim ng
mga baso ay dapat na lumusot ngunit
di malalaglag.
30
3. Butasin ang ilalim ng mga baso ng 1/8
hanggang ¼ pulgada ang dayametro.
Idagdag ang growing medium sa mga
baso.
Paalaala:
Kung ang growing medium ay
lumulusot sa butas ng mga baso, maaaring
maglagay ng maliit na piraso ng
retaso sa ibabaw ng butas bago idagdag
ang growing medium.
4. Itanim ang mga buto na ginagamit
ang growth medium upang hindi
matanggal ang mga ito sa puwesto.
Mga Paraan ng Pag-aalaga
1. Lagyan ng tubig ang akwaryum. Ihalo
ang iyong solusyon ng sustansiya
ayon sa nakasulat sa pakete (ito ay
para sa solusyong timplado na).
Sukatin ang pH at iayos.
2. Ikabit ang ¼ na pulgada na air line sa
air stone. Kung walang air stone,
maaaring maglagay ng butas sa plastik
tubing kung saan palalabasin ang air
bubbles. Ikabit ang kabilang dulo ng
plastik tubing sa pangbomba ng
hangin at isaksak sa saksakan ng
kuryente. Siguraduhing may mga bula
na nagmumula sa airstone o mga
butas. (Paalaala: Huwag ilulublob
ang pangbomba ng hangin tubig dahil
magdudulot ito ng pagkakuryente.)
31
3. Ilagay ang floating platform
(styrofoam) sa tuktok ng solusyon ng
sustansiya. Ilagay ang mga plastik na
baso sa mga butas sa floating
platform.
4. Kapag nagamit na ng mga halaman
ang kalahati ng solusyon ng
sustansiya, magdagdag ng tubig
upang ibalik ang antas pataas.
Sukating muli ang pH
at iayos.
5. Kapag sa ikalawang pagkakataon ay
nagamit na ang solusyon ng
sustansiya, kailangan mo nang palitan
ang solusyon ng sustansiya. Gamitin
ang lumang solusyon ng sustansiya sa
pagdidilig ng mga halaman sa inyong
lugar.
Huwag kalimutang sukatin ang pH ng solusyon ng sustansiya bago ito
isuplay sa mga ugat ng halaman. Baguhin kung kailangan. Muli, ang hakbang na
ito ay pinakamagandang matatapos kung hihingi ka ng tulong sa isang
magsasakang eksperto sa hydroponics, lalo na kung wala kang instrumento sa
pagsukat ng pH ng solusyon ng sustansiya.

Alamin Natin
Tulad ng kahit anong sistema, maaaring may mga suliranin o limitasyon sa
paggawa ng bawat hakbang. Narito ang ilang paalala upang magabayan ka.
1. Sa hydroponics, ang magsasaka ay dapat na gumamit ng mga
kagamitang mabilis makuha. Dapat tandaan na ang mga ito ay di dapat
madaling kapitan ng mga peste at dapat linisin ng mabuti o pakuluan
kung kinakailangan.
2. Kung walang pangbomba ng hangin na magagamit, itaas ang seed bed,
sa halimbawang ito, ay styrofoam. Mag-iwan ng ¼ pulgadang espasyo o
butasan sa lalagyan, (halimbawa, akwaryum) sa ibabaw ng
pinakamataas na antas ng solusyon. Ang espasyo sa pagitan ng seed bed
at solusyon ng sustansiya ay magbibigay ng sapat na hangin sa mga
ugat ng ilang halaman.
3. Halos lahat ng halaman ay maaaring patubuin sa pamamagitan ng
hydroponics. Makabubuti kung sisimulan ito na ginagamit ang mga
karaniwang halamang-gulay.
Subukan Natin Ito
Sa araling ito, natutuhan mo ang mga pangunahing hakbang sa hydroponic
na paghahalaman. Kaya mo na bang gawin ito nang mag-isa? Maaari kang
gumawa ng sarili mong manwal ukol sa sistemang buhangin at bato. Ngunit
bago mo simulan ito, mas makabubuting pagbalik-aralan mo muna ang mga
Aralin 1 at 2 at subukang sumulat ng isang simpleng manwal ukol sa hydroponic
na paghahalaman.

Ang pagsulat ng isang manwal ay makatutulong sa iyo na mapagbalikaralan
at maalala ang mga natutuhan sa modyul na ito. Magiging sanggunian din
ito kung susubukan mong isagawa ang hydroponic na paghahalaman.
1. Pabalat ng Manwal
PAMAGAT
Inihanda ni:
ANG IYONG PANGALAN

2. Panimula
♦ Ano ang hydroponic na paghahalaman?
_


_
_
_

_
_
_
_

_
_
♦ Paano naiiba ang hydroponic na paghahalaman sa tradisyonal na
paghahalaman? (Tandaan na banggitin ang mabubuti at di-mabubuting
maidudulot ng hydroponic na paghahalaman kung ihahambing sa
tradisyonal na paghahalaman.)
_


_
_
_

_
_
_
_

_
_

3. Mga Kagamitan
Ang mga nakalarawan ay ang mga materyales sa sistemang bato at
buhangin. Tukuyin ang mga ito.
4. Mga Hakbang
A. Pagpapalago ng mga Buto
1.

2.
3.

4.
5.

6.
7.

8.
9.

10.
36
B. Pagtatanim ng mga Buto
1.

2.
3.

4.
5.

6.
7.

8.
9.

10.
C. Pag-aalaga sa mga Tumutubong Halaman
1.

2.
3.

4.
5.

6.
7.

8.
9.

10.

Maaari kang humingi ng tulong sa iyong Instructional Manager at kapwa
mag-aaral sa paggawa ng manwal.
Kapag natapos na ang iyong simpleng manwal ukol sa hydroponic na
paghahalaman, ipakita ito sa iyong Instructional Manager para sa ilang komento
o mungkahi.
Kung natapos mo na ang mga aralin, binabati kita! Handa mo nang magamit
ng iyong mga natutuhan. Maaari mo ring ipahiram ang iyong manwal sa mga
kaibigan at kapitbahay.
Bago matapos ang araling ito, sagutin ang huling pagsusulit upang masubok
natin ang iyong mga natutuhan sa Aralin 2.

Alamin Natin ang Iyong mga Natutuhan
Sagutin ang mga sumusunod:
1. Ilista ang anim na pangunahing sistema ng hydroponic na
paghahalaman.




2. Sa sistemang water culture at buhangin at bato o drip, anong paraan ang
sa palagay mo ay madaling gawin? Bakit?




3. Bigyang-kahulugan sa sarili mong pananalita ang solusyon ng sustansiya.




4. Alin sa mabubuting naidudulot ng hydroponics ang
pinakamakatutulong sa iyo o ang pinakagusto mo? Bakit?




5. Alin sa mga limitasyon ng hydroponics ang nagbibigay sa iyo ng
alinlangan upang subukan itong gamitin bilang alternatibong paraan?




Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pp. 46–47.
Tama bang lahat ang iyong sagot? Kung oo, napakahusay! Kung may ilan kang
maling sagot, balikan ang mga paksang hindi naging malinaw sa iyo.

Tandaan Natin
Sa araling ito, natutuhan mo ang mga sumusunod:
♦ May anim na pangunahing sistema ang hydroponics. Ang mga ito ay
ang water culture, flood at drain, wick, drip, teknik na nutrient film at
aeroponics.
♦ Ang water culture ay sistema kung saan ang mga ugat ng halaman ay
inilulubog sa isang solusyon ng sustansiya.
♦ Ang sistemang buhangin at bato ay isang paraan kung saan ang mga
halaman ay itinatanim sa buhangin o graba. Ang solusyon ng sustansiya
ay ipinadaraan sa isang hose at mula rito’y pinatutubo ang solusyon
patungo sa mga halaman. Ang naipong solusyon ang binobomba
pabalik sa hose hanggang umikot ito pabalik.
♦ Ang solusyon ng sustansiya ay pinaghalong tubig at mga sustansiya.
Hindi tulad ng lupa, ang mga sustansiya sa sistemang hydroponic ay
tuwirang inihahatid sa mga ugat ng halaman.
♦ Mga hakbang sa pagpapalago ng buto ng mga halaman:
1. Ilagay ang mga bato sa isang plastik na lalagyan hanggang
matakpan ang ilalim ng tray;
2. Isalin ang solusyon ng sustansiya sa plastik na lalagyan;
3. Ilagay ang mga buto nang dahan-dahan;
4. Takpan ng plywood; at
5. Ilagay ang plastik na lalagyan sa isang ligtas na lugar.
♦ Mga hakbang sa pagtatanim na ginagamit ang sistemang water culture:
1. Putulin ang styrofoam na tama lamang ang laki na kasukat ng
akwaryum. Dapat ay mas maliit ang pagputol dito kaysa sa bibig
ng akwaryum upang makalutang.
2. Butasan ang float ng tamang sukat para sa mga plastik na baso na
iyong ginagamit. Ang ilalim ng mga baso ay dapat na nakabitin
ngunit hindi bumabagsak.
3. Butasan ng 1/8 hanggang ¼ na pulgada (sa dayametro) ang ilalim ng
mga baso. Idagdag ang growing medium sa baso. (Tandaan: Kung
ang growing medium ay bumabagsak mula sa mga butas, maaaring
maglagay ng maliit na retaso bago idagdag ang growing medium
upang matakpan ang mga butas.)
4. Itanim ang mga buto na ginagamit ang growing medium.

♦ Mga Paraan ng pag-aalaga:
1. Lagyan ng tubig ang akwaryum. Ihalo ang iyong solusyon ng
sustansiya ayon sa nakasulat sa pakete (ito ay para sa solusyung
timplado na). Sukatin ang pH at iayos.
2. Ikabit ang ¼ na pulgada (sa dayametro) na air line sa air stone. Kung
walang air stone, maaaring maglagay ng butas sa plastic tubing kung
saan palalabasin ang air bubbles. Ikabit ang kabilang dulo ng plastic
tubing sa pangbomba ng hangin at isaksak sa saksakan ng kuryente.
Siguraduhing may mga bula na nagmumula sa airstone o butas.
(Paalaala: Huwag ilulublob ang pangbomba ng hangin sa tubig dahil
magdudulot ito ng pagkakuryente.)
3. Ilagay ang floating platform (styrofoam) sa tuktok ng solusyon ng
sustansiya. Ilagay ang mga plastic sa baso sa mga butas sa floating
platform.
4. Kapag nagamit na ng halaman ang kalahati ng solusyon ng
sustansiya, magdagdag ng tubig upang ibalik ang antas pataas.
Sukating muli ang pH at iayos.
5. Kapag sa ikalawang pagkakataon ay nagamit na ang solusyon ng
sustansiya, kailangan mo nang palitan ang solusyon ng sustansiya.
Gamitin ang lumang solusyon ng sustansiya sa pagdidilig ng mga
halaman sa inyong lugar.
Ibuod Natin
Sa modyul na ito, natutuhan mo ang mga sumusunod:
♦ Ang hydroponics ay isang alternatibong paraan ng pagtatanim na
nagpapangyaring magpatubo ng mga halaman nang hindi gumagamit ng
lupa.
♦ Ang mga sagabal na kaakibat ng tradisyonal na pagtatanim ay kapwa
dulot ng gawang-tao at likas na mga salik.
♦ Ang hydroponics ay nakatutulong at di-nakapipinsala sa kapaligiran.
— Ang paggamit ng mga pestisidyo ay kaunti lamang at ang
pagresiklo ng tubig ay naisasagawa.
♦ Tuwirang inihahatid ang solusyon ng sustansiya sa mga ugat ng
halaman sa hydroponic na paghahalaman.
— Ang mga ugat ay hindi na kailangang nakasalalay sa pataba ng lupa.

♦ Ang dalawang pangunahing sangkap ng hydroponics ay tubig at
solusyon ng sustansiya.
♦ Ang tagumpay ng hydroponics bilang isang alternatibong paraan ng
pagtatanim ay nakasalalay rin sa mahigpit na pagsunod sa mga hakbang.
− Mula sa paghahanda ng gagamiting buto hanggang sa pagtatanim
at sa paglalagay ng pataba, ang halamang itinanim sa pamamagitan
ng hydroponics ay nangangailangan ng lubos na atensiyon at
pangangalaga.
Anu-ano ang mga Natutuhan Mo?
Sagutin ang sumusunod na mga tanong.
1. Sa anong aspeto mas epektibo ang tradisyonal na pagtatanim kung
ihahambing sa hydroponics?



2. Maaari mo bang subukan ang hydroponics sa inyong lugar? Bakit o
bakit hindi?



3. Kung iyong hihikayatin ang isang grupo ng mga magsasaka ukol sa
hydroponics, ano ang sasabihin mo sa kanila upang mahikayat na
subukan nila ito?



Ihambing ang iyong mga sagot sa Batayan sa Pagwawasto sa pahina 47.
Ngayon ay marami ka nang alam ukol sa alternatibong paraan ng pagtatanim.
Maaari mong pag-aralang muli ang modyul na ito upang mapagbalik-aralan ang
iyong mga natutuhan. Kung may mga maling sagot, huwag mag-alaala.
Pagbalik-aralan ang mga aralin sa modyul na hindi mo gaanong naunawaan.
Matapos mong masagot nang tama ang mga tanong sa itaas, masasabing
ikaw ay tapos na sa modyul na ito. Maaari mo nang pag-aaralan ang susunod na
modyul. Binabati kita!

Batayan sa Pagwawasto
A. Anu-ano na ang mga Alam Mo? (pahina 2)
A. 1. hydroponics
2. lupa
3. halaman
4. sustansiya
5. mga ugat ng halaman
6. magsasaka
7. tradisyonal
B. 1. Ang tradisyonal na paraan ng pagtatanim ang proseso kung
saan ang mga halaman ay pinalalago sa lupa. Samantalang ang
hydroponics o hydroponic na paghahalaman ay alternatibong
paraan kung saan ang halaman ay tumutubo nang hindi na
gumagamit ng lupa.
2. Ang mabubuting naidudulot ng hydroponics ay:
— Hinahayaan nitong lumago ang mga halaman sa mga lugar
kung saan mukhang imposible itong lumago—halimbawa
sa disyerto, sa lugar na may niyebe, sa mga submarino at
kahit sa mga laboratoryo sa kalawakan.
— Binabawasan nito ang pagdepende sa lupa, kung kaya’t
kahit naubos na ang mga sustansiya sa lupa, maaari pa
ring lagyan ng solusyon ng sustansiyang nabibili sa mga
uring timplado na o handa nang itimpla.
— Sinisiguro nito ang mabilis na paglago at paglusog ng
halaman dahil ang mga sustansiya ay tuwirang inihahatid
sa mga ugat. Ito ay di tulad ng tradisyonal na pagtatanim
kung saan nauubos ang enerhiya ng mga halaman sa
paghanap ng mga sustansiya.
— Ito ay nakatutulong at di nakapipinsala sa kapaligiran.
Iniiwasan ang paggamit ng mga pestisidyo dahil walang
mga magiging sakit na mula sa lupa dahil sa hindi
gumagamit ng lupa.
— Hinahayaan nitong mabalik ng lupa ang sigla nito nang
walang pakikialam ng mga magsasaka.
.

3. Oo, dahil bukod sa mga mabubuting naidudulot ng nabanggit
sa itaas, ipinakikita ng hydroponics na hindi na kailangang
nakasalalay sa lupa ang mga magsasaka sa lahat ng oras. Hindi
na kailangang maging suliranin ang di-produktibong lupa.
Mayroon nang paraan upang maipagpatuloy ng mga magsasaka
ang kanilang ikinabubuhay.
B. Aralin 1
Pag-aralan at Suriin Natin Ito (pp. 4–6)
Suliranin 1
♦ Pag-isipang baguhin ang halamang itinatanim.
♦ Gamitin nang salitan ang mga kemikal at organikong pataba
Suliranin 2
♦ Itanim sa loob ng bahay o sa greenhouse
♦ Magtanim ng halaman na maaaring hanguin sa madaling panahon
upang maiwasan ang tag-ulan.
Suliranin 3
♦ Magtanim ng halaman na di na nangangailangan ng maraming
tubig.
♦ Magtayo ng sistema ng patubig o maliit na dam.
Magbalik-aral Tayo (pahina 12)
1. Ang El Niño ay may kaakibat na di-karaniwang mahabang panahon
ng tagtuyot. Kapag nangyari ito, ang kakulangan sa tubig at mataas
na temperatura ay matindi.
2. Mga posibleng dahilan ng pagkamatay ng mga halaman ni Asyong:
♦ Wala nang mga sustansiya ang lupa.
♦ Ang mga halaman ay napeste.
♦ Walang sapat na sikat ng araw para sa mga halaman.
♦ Walang sapat na lugar para sa pagtubo ng mga halaman.
3. (Maaaring iba-iba ang sagot) Maaari mong ipakita sa iyong
Instructional Manager ang iyong sagot para sa kaniyang komento
at mungkahi.
Hindi, hindi agad. Bukod pa rito, ang sistemang ito ay di
kapani-paniwala noong una. Gusto ko sanang malaman ang mga
mabubuti at di-mabubuting maidudulot nito bilang alternatibong
paraan ng pagtatanim sapagkat kung mas matimbang ang dimagandang
maidudulot nito, kung gayon ay hindi ito magiging
kapaki-pakinabang sa akin.

Pag-aralan at Suriin Natin Ito (pp. 14–17)
1. Ang dami ng mga halamang inani ay bumababa taon-taon. Ang
tagtuyot at ilang buwan ng bagyo ay di rin nakabuti.
2. Namatay ang lahat ng kanyang mga halaman dahil sa tagtuyot o El
Niño.
3. Oo, hinahayaan ng hydroponics na lumago ang mga halaman kahit
sa gitna ng malupit na kapaligiran. Sa hydroponic na paghahalaman,
ang mga magsasaka ay may kontrol sa kapaligiran ng mga halaman.
Maaari siyang gumamit ng artipisyal bukod sa natural na materyales
upang masiguro ang paglago ng mga halaman.
4. Hindi, hindi nag-iisa ang hydroponics bilang epektibong paraan ng
pagtatanim. Ang tradisyunal na pagtatanim ay ang siya pa ring
pinakapopular at karaniwang gamit sa pagtatanim. Binibigyan
lamang nito ang mga magsasaka ng mapagpipilian kung sakaling
hindi pwede ang tradisyunal na paraan.
5. (Maaaring iba-iba ang sagot)
Maaari mong ipakita sa iyong Instructional Manager ang iyong
mga sagot para sa kanyang mungkahi.
Hindi, dahil minabuti ko na lang na matutuhan pa ang ibang
kaalaman ukol sa hydroponics. Ang pag-aaral ng alternatibong
paraan ng pagtatanim na ito ay mas makabubuti sa akin sa
kalaunan.
Pag-isipan Natin Ito (pahina 17)
♦ Maging maliit o malakihang pagtatanim, ang inisyal at
halaga ng pagmamantini ng hydroponic na paghahalaman ay
mukhang mas magastos para sa karaniwang magsasaka.
♦ Mahihirapan ang karaniwang magsasaka na sundin ang mga
istriktong pangangailangan ng hydroponic na paghahalaman.
Alamin Natin ang Iyong mga Natutuhan (pahina 18)
1. a. Ito ay tradisyonal na paraan. Ito ay isa pang paraan ng
pagkumpleto ng mga gawain. Nangangahulugan ito ng ibang
paraan o sistema.
b. Ito ay siyensiya ng pagpapalago ng mga halaman kahit walang
lupa. Ito ay alternatibong paraan ng pagtatanim na kalimitang
gumagamit ng tubig.

c. Ito ay isang alternatibong paraan ng pagtatanim kung saan ang
mga ugat ng halaman ay nilalagyan ng solusyon ng sustansiya
at oksiheno. Ang tubig ay inilalagay sa pamamagitan ng
fogging o misting.
d. Ito ay isang alternatibong paraan ng pagtatanim kung saan ang
mga isda at mga halaman ay magkasamang nabubuhay sa
iisang lugar at kapwa nakadepende sa isa’t isa para sa mga
sustansiya nito.
e. Ito ay binubuo ng mga primary at trace elements na nakahalo
sa tubig.
2. ♦ Pagkaubos ng mga sustansiya sa lupa;
♦ Sobrang papalit-palit ng panahon tulad ng bagyo at tagtuyot; at
♦ Kakulangan ng magandang kalidad ng tubig.
3. ♦ Para sa a, ang mga sustansiya sa halaman ay maaaring palitan
ng sustansiyang maaaring mabili o inihanda ng nagtanim. Ang
solusyon ay tuwirang inihahatid sa mga ugat ng halaman.
♦ Para sa b, ang hydroponics ay maaaring isagawa sa loob
o labas ng bahay. Kahit nagagawa rin ito sa tradisyonal na
paraan ng pagtatanim, hinahayaan ng hydroponics na
maisagawa ito kahit walang lupa.
♦ Para sa c, ang nakokonsumong tubig ay hindi ganoon karami
kung ihahambing sa tradisyonal na pagtatanim. Samakatwid,
matipid ito sa tubig.
C. Aralin 2
Alamin Natin (pp. 2–21)
Pagkakatulad
1. Ang dalawa ay kapwa hindi gumagamit ng
lupa sa pagpapalago ng halaman.
2. Ang solusyon ng sustansiya ay tuwirang
inihahatid sa halaman sa parehong
proseso.
3. Parehong gumagamit ng growing medium
sa pagsuporta ng m ga halaman.
4. Kapwa gumagamit ng pangbomba ng
hangin upang magbigay ng oksiheno sa
mga ugat ng halaman.
Ang solusyo
ibang paraa
water cultur
ng mga uga
kabilang da
buhangin a
sustansiya
base ng ha

Magbalik-aral Tayo (pp. 25-26)
1. (a) ang tamang sagot. Ang dalawang sistema ng hydroponic na
paghahalaman na tinatalakay dito sa modyul ay ang water culture
at ang buhangin at bato.
2. (b) ang tamang sagot. Sa sistemang water culture, ang ugat ng mga
halaman ay inilulubog sa sustansiyang solusyon. (a) Sa tradisyonal
na paraan ng pagtatanim, ang sustansiyang solusyon ay ibinubuhos
sa halaman. (c) Sa sistemang buhangin at bato o sistema ng
pagpapatulo o drip, ang sustansiyang solusyon ay pinatutulo sa
mga halaman. Kahit na ang (d) ay maaaring ituring na tamang
sagot dahil totoo namang sa sistema ng water culture ang mga
sustansiya ay ibinibigay sa mga halaman, ang tanong ay kung
paano eksaktong nakukuha ng halaman ang sustansiyang solusyon.
3. (b) ang tamang sagot. Ang sustansiyang solusyon ay nahahati sa
tubig at sustansiya. (a) Ang ugat ng halaman ay bahagi ng halaman.
(c) Ang lupa at tubig ay mga mahahalagang pangangailangan para
sa mga halamang pinatutubo sa tradisyonal na pamamaraan at hindi
sa hydroponic na pamamaraan. (d) Ang mga nabubulok na halaman
ay bumubuo ng organikong bahagi ng lupa.
4. (c) ang tamang sagot. Sa tradisyonal na pamamaraan ng
pagpapatubo ng halaman, ang sustansiyang solusyon ay ibinubuhos
sa mga halaman. (a) Ang water culture ay sistema ng hydroponic
kung saan ang mga ugat ng halaman ay inilulubog sa isang
sustansiyang solusyon. (b) Sa sistemang buhangin at bato ang
sustansiyang solusyon ay pinatutulo sa mga halaman. Kahit na ang
(d) ay maaaring ituring na tamang sagot dahil totoo namang sa
sistema ng water culture ang mga sustansiya ay ibinibigay sa mga
halaman, ang tanong ay kung paano eksaktong nakukuha ng
halaman ang sustansiyang solusyon.
5. (a) ang tamang sagot. Isang hose o plastic na tubo, mga ¼ pulgada
ang dayametro, ang ginagamit upang patuluin ang sustansiyang
solusyon sa base ng halaman. (b) Isang plataporma ang ginagamit
upang masuportahan ang pagtubo ng halaman. (c) Ang hangin ay
isang mahalagang natural na elemento na kinakailangan sa
pagpapatubo ng halaman subalit hindi ito ginagamit sa pagpapatulo
ng sustansiyang solusyon sa halaman. (d) Katulad ng plataporma,
ang chicken wire ay maaaring gamiting pangsuporta sa mga
halamang nakalagay sa growing medium.

Alamin Natin (pp. 26–28)
Mga Paraan sa Pagpapatubo ng mga Buto
1. Ilagay ang mga buto sa plastic tray, sapat upang matakpan ang
ilalim ng tray.
2. Ibuhos ang solusyon ng sustansiya sa plastik na lalagyan.
3. Ilagay nang dahan-dahan ang mga buto.
4. Takpan ang lalagyan gamit ang plywood.
5. Ilagay ang plastik na lalagyan sa isang ligtas na lugar.
Alamin Natin ang Iyong mga Natutuhan (pahina 37)
1. a. water culture
b. flood and drain
c. wick
d. drip
e. teknik na nutrient film
f. aeroponics
2. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay
maaaring maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional
Manager para sa kanyang mga komento.)
Ang water culture system ay mukhang mas madaling gawin. Ang
mga ugat ng halaman ay inilulubog lamang sa solusyon ng
sustansiya at ang pangbomba ng hangin ang siyang nagdadala ng
oksiheno sa ugat.
3. Ang sustansiya ng solusyon ay binubuo ng mga elementong
primary at trace na nakahalo sa tubig. Ang solusyon ay tuwirang
inihahatid sa halaman kung kaya’t siguradong mataas ang kalidad
ng halaman.
4. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay maaaring
maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional Manager
para sa kanyang mga komento.)
Ang nagustuhan ko sa hydroponics ay hindi nakapipinsala sa
kapaligiran. Nagbibigay-lunas ito hindi lamang sa iisa ngunit sa
ilan pang mahalagang suliraning pangkapaligiran. Ito ay isang
napakaresponsableng paraan ng pagtatanim.
47
5. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay
maaaring maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional
Manager para sa kanyang mga komento.)
Ang nagbibigay sa akin ng alinlangan ukol sa hydroponics ay ang
katotohanang hindi maaaring tumubo ang lahat ng uri ng halaman
sa pamamagitan nito. Paano na lamang kung ang mga di maaaring
patubuin ay siya pang mga karaniwang halaman. Sa gayon, hindi
ito magiging kapaki-pakinabang.
D. Anu-ano ang mga Natutuhan Mo? (pahina 40)
1. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay maaaring
maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional Manager
para sa kanyang komento.)
Ang mabuting maidudulot ng tradisyonal na pagtatanim kung
ihahambing sa hydroponics ay maaaring itanim ang kahit na anong
uri ng halaman sa lupa. Mga piling halaman lamang ang maaaring
itanim na ginagamit ang sistemang hydroponic.
2. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay maaaring
maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional Manager
para sa kanyang mga komento.)
Oo. Sa hydroponics, ang lugar ay hindi suliranin. Ang
pinakamahalagang kailangan para sa matagumpay na pagsasagawa
nito ay ang kumpletong solusyon ng sustansiya.
3. (Ito ay isang halimbawang sagot. Ang iyong kasagutan ay maaaring
maiba. Maaari kang sumangguni sa iyong Instructional Manager
para sa kanyang mga komento.)
Sasabihin ko sa kanila na ang alternatibong pagtatanim na ito ay
nakatutulong sa kapaligiran. Samakatwid, ang kapaligiran ay
maprepreserba. Maaari ko ring sabihin na ang hydroponic na
paghahalaman ay maaaring gawin kahit na sa kalawakan. Pihadong
makukuha nito ang kanilang atensiyon.

Talahuluganan
Alkalinity Ang alkali concentration ng isang kemikal.
Hydroponics Siyensiya ng pagpapalago ng mga halaman nang hindi
gumagamit ng lupa.
Lupa Pang-itaas na layer ng mundo kung saan tumutubo ang mga halaman.
Nutrients Sustansiya o mga kemikal na sangkap na kailangan sa paglago
ng mahahalagang elemento tulad ng nitrogen, phosphorous at
potassium.
Nutrient Solution Pinaghalong tubig at mga sustansiya.
Organikong Materyal Binubuo ng nabubulok na mga halaman at hayop at
mga dumi ng hayop.
Perlite Isang growing medium na gawa sa heat-expanded silicate o glass.
Photosynthesis Ang proseso ng pagbuo ng chemical compounds
(carbohydrates) ng halaman mula sa sinag ng araw, tubig at carbon
dioxide.
Tradisyonal Nakasanayan na.
Ugat Bahagi ng halaman na sumisipsip ng tubig at mga sustansiya.
Pinananatiling matatag ang halaman sa gitna ng tubig at hangin.
Vermiculite Isang growth medium na gawa sa heat-expanded silicate o
glass.

Mga Sanggunian
http://www.geocities.com/Athens/Ithaca/1853/hydroponic.html. Date
accessed: November 21, 2000.
http://homeharvest.com/whatishydropincs.htm. Date accessed: November
21, 2000.
http://www.ag.uiuc.edu/~vista/html_pubs/hydro/intro.html. Date accessed:
November 21, 2000.
http://archimedes.galilei.com/raiar/histhydr.html. Date accessed: November
21, 2000.
http://ag.arizona.edu/PLS/faculty/MERLE.html. Date accessed: December
30, 2000.
http://www.physics.uoguelph.ca/STAO/hydrop.html. Date accessed:
December 30, 2000.
http://www1.silsoe.cranfield.ac.uk/sslrc.soilinfo/level7.htm. Date accessed:
January 01, 2001.
htto://www.oznet.ksu.edu/library/ageng2/samplers/1904.htm. Date
accessed: January 13,2001.
http://hydroponics.bizland.com/hydroponics/start.htm. Date accessed:
January 13, 2001.
http://www.hydro4u.com/resource_center/faq.htm. Date accessed: January
13, 2001.
http://www3.edgenet.net/~circleofindustries/aquapindex.html. Date
accessed: January 29, 2001.
http://hydroponic-systems.hypermart.net/hydroponics_faq.htm. Date
accessed: February 13, 2001.
http://idh.vita.org/pubs/docs/uhn.html. Date accessed: February 13, 2001.
http://www.hydromall.com/grower/homegrown_hydroponics/soil.html. Date
accessed: February 14, 2001.
http://www.students.haveford.edu/kstephen/hydro.html. Date accessed:
February 14, 2001.
http://aggie-horticulture.tamu.edu/plantanswers/publications/
hydroponics.html. Date accessed: February 21, 2001.